Секоја година во октомври, розовата боја станува симбол на една важна глобална порака – подигнување на свеста за ракот на дојка.

Во текот на овој месец, здравствени организации, здруженија, институции, компании и поединци ширум светот се обединуваат околу заедничка цел: да се зборува повеќе за ракот на дојка, да се споделуваат проверени информации, да се поттикнува грижата за сопственото здравје и да се нагласи значењето на раното откривање на болеста.

Но, Розовиот октомври не е само кампања која трае еден месец. Неговата вистинска вредност е во потсетувањето дека грижата за здравјето на дојките треба да биде присутна во текот на целата година.

Зошто токму октомври е „розов месец“?

Октомври меѓународно се одбележува како Breast Cancer Awareness Month - Месец за подигнување на свеста за ракот на дојка.

Организираните кампањи за подигнување на свеста започнуваат во САД во 1980-тите години, а со текот на времето иницијативата прераснува во глобално движење.

Денес, во текот на октомври се организираат бројни едукативни кампањи, јавни настани, хуманитарни активности и иницијативи чија цел е информациите за ракот на дојка да стигнат до што поголем број луѓе.

Препознатлив симбол на ова движење е розовата лента.

Таа денес претставува меѓународно препознатлив знак на свесноста за ракот на дојка, поддршка за лицата кои се соочуваат со болеста, сеќавање на оние кои го загубиле животот и солидарност со нивните семејства и најблиски.

Која е целта на Розовиот октомври?

Главната цел не е само да се зборува за болеста, туку да се поттикне информираност и активен однос кон сопственото здравје.

Подигнувањето на свеста значи жените да знаат што е вообичаено за нивните гради, да бидат информирани за можните промени, да ги познаваат факторите кои можат да влијаат врз ризикот и да знаат кога е потребно да побараат стручно мислење.

Истовремено, кампањите го истакнуваат значењето на раното откривање, бидејќи навременото дијагностицирање може значително да влијае врз можностите и успешноста на лекувањето.

Розовиот октомври има и поширока општествена цел - да го намали стравот од разговор за ракот на дојка и да создаде средина во која жените ќе можат отворено да разговараат за своето здравје и да имаат пристап до релевантни информации, скрининг, дијагностика, третман и поддршка.

Ракот на дојка може да се појави и без очигледни симптоми

Една од најважните пораки на кампањите за подигнување на свеста е дека не треба да чекаме да се појави проблем за да започнеме да се грижиме за здравјето на дојките.

Во раните фази, ракот на дојка може да не предизвикува забележливи симптоми. Токму затоа редовните прегледи и скринингот, во согласност со возраста, индивидуалниот ризик и препораките на здравствените професионалци, имаат важна улога во раното откривање.

Важно е и секоја жена да го познава нормалниот изглед и чувство на сопствените гради. Тоа не значи поставување дијагноза самостојно, туку полесно препознавање доколку се појави нешто ново или невообичаено.

На кои промени треба да обрнеме внимание?

Промените на дојките можат да имаат различни причини и не секоја промена значи рак. Сепак, нова или невообичаена промена е причина да се побара лекарска проценка.

Внимание заслужуваат, меѓу другото:

• нова грутка или задебелување во дојката или пазувата;
• промена во големината, формата или изгледот на дојката;
• вовлекување или промена на брадавицата;
• необичен исцедок од брадавицата;
• промени на кожата на дојката, како вдлабнување, црвенило или задебелување;
• промени околу брадавицата;
• нова, необјаснета промена или болка која не поминува.

Присуството на некој од овие знаци не значи автоматски дека станува збор за малигно заболување. Сепак, важно е промената да не се игнорира и да биде соодветно проценета.

Раното откривање е една од најважните пораки

Мамографијата е еден од главните методи што се користат за скрининг на рак на дојка. Препораките за тоа кога и колку често треба да се прави скрининг може да се разликуваат во зависност од возраста, здравствената историја, семејната историја и националните програми.

Кај лица со повисок индивидуален ризик може да бидат потребни поинакви или дополнителни прегледи.

Затоа, наместо еден ист распоред да важи за сите, важно е секоја жена да биде информирана за програмите за скрининг што ѝ се достапни и, кога е потребно, да разговара со здравствен професионалец за сопствениот ризик.

Свесноста не значи страв - туку знаење

Кога станува збор за рак, сосема е разбирливо темата да предизвикува страв или непријатност. Но токму затоа постојат кампањите за подигнување на свеста.

Нивната цел не е да создадат дополнителна загриженост, туку да го заменат непознатото со информација, внимание и навремена реакција.

Да знаеме што да набљудуваме.
Да не ги одложуваме препорачаните прегледи.
Да разговараме отворено за здравјето.
Да ги охрабриме и жените околу нас да се грижат за себе.

Тоа се навидум мали чекори, но токму тие ја создаваат културата на превенција и навремена грижа.

Розовата лента е потсетник за сите нас

Зад розовата лента стојат милиони различни приказни - на жени кои поминуваат низ дијагноза и лекување, на оние кои ја надминале болеста, на нивните семејства и пријатели, но и на здравствените работници, истражувачите и организациите кои секојдневно работат на подобра превенција, дијагностика и третман.

Затоа, во октомври носиме розово, споделуваме информации и зборуваме погласно за ракот на дојка.

Но најважната порака треба да ја понесеме со себе и по завршувањето на октомври:

Грижата за себе нека не биде само октомвриска тема. Информираноста, вниманието кон сопственото тело и редовната грижа за здравјето нека бидат дел од целата година.