Çdo vit në tetor, ngjyra rozë bëhet simbol i një mesazhi të rëndësishëm global – rritja e ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit.
Gjatë këtij muaji, organizatat shëndetësore, shoqatat, institucionet, kompanitë dhe individët në mbarë botën bashkohen rreth një qëllimi të përbashkët: të flitet më shumë për kancerin e gjirit, të ndahen informacione të verifikuara, të nxitet kujdesi për shëndetin personal dhe të theksohet rëndësia e zbulimit të hershëm të sëmundjes.
Mirëpo, Tetori Rozë nuk është thjesht një fushatë që zgjat vetëm një muaj. Vlera e tij e vërtetë qëndron në kujtesën se kujdesi për shëndetin e gjirit duhet të jetë i pranishëm gjatë gjithë vitit.
Pse pikërisht tetori është "muaji rozë"?
Tetori njihet ndërkombëtarisht si Breast Cancer Awareness Month - Muaji i ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit.
Fushatat e organizuara për rritjen e ndërgjegjësimit filluan në SHBA në vitet 1980, dhe me kalimin e kohës kjo iniciativë u shndërrua në një lëvizje globale.
Sot, gjatë muajit tetor organizohen fushata të shumta edukative, ngjarje publike, aktivitete humanitare dhe iniciativa me qëllim që informacioni për kancerin e gjirit të arrijë te sa më shumë njerëz.
Simbol i njohur i kësaj lëvizjeje është shiriti rozë.
Sot, ai përfaqëson një shenjë të njohur ndërkombëtarisht të ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit, mbështetjes për personat që përballen me sëmundjen, kujtimit për ata që kanë humbur jetën dhe solidaritetit me familjet e të afërmit e tyre.
Cili është qëllimi i Tetorit Rozë?
Kryesori qëllim nuk është vetëm të flitet për sëmundjen, por të nxitet informimi dhe një qëndrim aktiv ndaj shëndetit personal.
Rritja e ndërgjegjësimit do të thotë që gratë të dinë se çfarë është e zakonshme për gjinjtë e tyre, të jenë të informuara për ndryshimet e mundshme, të njohin faktorët që mund të ndikojnë në rrezikun dhe të dinë se kur është e nevojshme të kërkojnë mendim profesional.
Në të njëjtën kohë, fushatat theksojnë rëndësinë e zbulimit të hershëm, sepse diagnoza e mekohshme mund të ndikojë ndjeshëm në mundësitë dhe suksesin e trajtimit.
Tetori Rozë ka edhe një qëllim më të gjerë shoqëror - të reduktojë frikën nga diskutimi për kancerin e gjirit dhe të krijojë një mjedis ku gratë do të mund të flasin hapur për shëndetin e tyre dhe të kenë qasje në informacione relevante, skrining, diagnozë, trajtim dhe mbështetje.
Kanceri i gjirit mund të shfaqet edhe pa simptoma të dukshme
Një nga mesazhet më të rëndësishme të fushatave për rritjen e ndërgjegjësimit është se nuk duhet të presim që të shfaqet një problem për të filluar të kujdesemi për shëndetin e gjirit.
Në fazat e hershme, kanceri i gjirit mund të mos shkaktojë simptoma të dukshme. Pikërisht për këtë arsye, kontrollet e rregullta dhe skriningu, në përputhje me me moshën, rrezikun individual dhe rekomandimet e profesionistëve shëndetësorë, luajnë një rol të rëndësishëm në zbulimin e hershëm.
Është e rëndësishme gjithashtu që çdo grua të njohë pamjen dhe ndjesinë normale të gjinjve të saj. Kjo nuk do të thotë vendosje e diagnozës në mënyrë të pavarur, por njohje më e lehtë nëse shfaqet diçka e re apo e pazakontë.
Cilave ndryshime duhet t'u kushtojmë vëmendje?
Ndryshimet në gjinj mund të kenë shkaqe të ndryshme dhe jo çdo ndryshim do të thotë kancer. Sidoqoftë, një ndryshim i ri apo i pazakontë është arsye për të kërkuar një vlerësim mjekësor.
Vëmendje meritojnë, ndër të tjera:
- gjëndërr (pjesë e fortë) ose trashje e re në gji apo në sqetull;
- ndryshim në madhësinë, formën apo pamjen e gjirit;
- tërheqje nga brenda (futje) apo ndryshim i thithkës;
- rrjedhje e pazakontë nga thithka;
- ndryshime në lëkurën e gjirit, si gropa (rrudhosje), skuqje ose trashje;
- ndryshime rreth thithkës;
- ndryshim i ri, i pashpjegueshëm ose dhimbje që nuk kalon.
Prania e ndonjë prej këtyre shenjave nuk do të thotë automatikisht se bëhet fjalë për një sëmundje malinje. Megjithatë, është e rëndësishme që ndryshimi të mos injorohet dhe të vlerësohet siç duhet.
Zbulimi i hershëm është një nga mesazhet më të rëndësishme
Mamografia është një nga metodat kryesore që përdoren për skriningun e kancerit të gjirit. Rekomandimet se kur dhe sa shpesh duhet të bëhet skriningu mund të ndryshojnë në varësi të moshës, historisë shëndetësore, historisë familjare dhe programeve kombëtare.
Tek personat me rrezik më të lartë individual mund të jenë të nevojshme kontrolle të ndryshme apo shtesë.
Prandaj, në vend që të zbatohet i njëjti orar për të gjithë, është e rëndësishme që çdo grua të jetë e informuar për programet e skriningut që ka në dispozicion dhe, kur është e nevojshme, të flasë me një profesionist shëndetësor për rrezikun e saj individual.
Vetëdijësimi nuk do të thotë frikë - por dituri
Kur bëhet fjalë për kancerin, është plotësisht e kuptueshme që kjo temë të shkaktojë frikë apo pasiguri. Por pikërisht për këtë arsye ekzistojnë fushatat për rritjen e ndërgjegjësimit.
Qëllimi i tyre nuk është të krijojnë shqetësim shtesë, por ta zëvendësojnë të panjohurën me informacion, vëmendje dhe reagim të kohshëm.
Të dimë se çfarë duhet të vëzhgojmë.
Të mos i shtyjmë kontrollet e rekomanduara.
Të flasim hapur për shëndetin.
Të inkurajojmë edhe gratë rreth nesh që të kujdesen për veten.
Ato janë hapa në dukje të vegjël, por pikërisht ata krijojnë kulturën e parandalimit dhe kujdesit të kohshëm.
Shiriti rozë është një kujtesë për të gjithë ne
Pas shiritit rozë qëndrojnë miliona tregime të ndryshme - të grave që kalojnë nëpër diagnozë dhe mjekim, të atyre që e kanë mposhtur sëmundjen, të familjeve dhe miqve të tyre, por edhe të punonjësve shëndetësorë, kërkuesve shkencorë dhe organizatave që çdo ditë punojnë për parandalim, diagnozë dhe trajtim më të mirë.
Prandaj, në tetor veshim rozë, ndajmë informacione dhe flasim më zëshëm për kancerin e gjirit.
Por mesazhin më të rëndësishëm duhet ta marrim me vete edhe pas përfundimit të tetorit:
Kujdesi për veten le të mos jetë vetëm një temë e tetorit. Informimi, vëmendja ndaj trupit tonë dhe kujdesi i rregullt për shëndetin le të jenë pjesë e të gjithë vitit.
